thema’s en lezingen

themabijeenkomsten op dinsdagmiddagen in oktober, november, februari en maart

ThemasIeder seizoen presenteren wij nieuwe boeiende onderwerpen. Er is vast iets bij wat u  interesseert.
Toelichting:
Vanwege de grote belangstelling moet er vooraf worden ingeschreven, er zijn ongeveer dertig zitplaatsen. De bijeenkomsten zijn op dinsdagmiddag in de maanden februari, maart, oktober en november, uitgezonderd de schoolvakanties, steeds van twee uur tot uiterlijk vier uur. Na inschrijving ontvangt u een rekening van zeven euro per persoon per bijeenkomst, inclusief een kop koffie of thee in de pauze. Alle bijeenkomsten vinden plaats in lokaal 5 van het gebouw
Paul Krugerlaan 55 te Eindhoven. 
Inschrijven:
inschrijvenkleinInschrijven kan digitaal via onderstaand Inschrijfformulier themabijeenkomsten.
U kunt meerdere themabijeenkomsten aanvinken en tevens het gewenst aantal personen opgeven. De bevestiging van inschrijving en de nota worden naar de inschrijver gestuurd.
aanhef:
achternaam:
voorletters :
roepnaam :
straat:
huisnummer:
postcode:
woonplaats:
telefoon:
e-mail:
cursistnummer:
Vink gewenste themabijeenkomst(en) aan:
aantal personen: voor- en achternaam overige deelnemers hieronder invullen:
( zie privacyverklaring )
klik om het formulier te verzenden:

 

THEMABIJEENKOMSTEN tweede helft van 2018

De volgende onderwerpen voor de themabijeenkomsten staan op het programma:

dinsdag 02 oktober, 14.00-16.00 uur: Maurice Ravel (1875-1937) – Coen Jansen was VOLGEBOEKTRav

Maurice Ravel (1875-1937) is één van de belangrijkste componisten van zijn generatie. Zijn muziek kenmerkt zich door heldere, geconcentreerde vormen en geraffineerde samenklanken. Hij manifesteerde zich als dirigent en pianist van zijn eigen werk en verwierf al snel wereldfaam. Hij was veeleisend op theoretisch gebied en kende bij het creatieve proces grote waarde toe aan het vinden van een concept. Hij wilde zich niet door trends laten beïnvloeden en zo zijn artistieke onafhankelijkheid bewaren. Ravel ging dan ook subtiel om met muzikaal vernieuwende impulsen maar leverde wel belangrijke bijdragen aan de vernieuwing van de muziek. Zo paste hij als één van de eersten jazz-elementen toe in zijn werken. Hij had een fascinatie voor mechanisch speelgoed en miniaturen, hield veel van sprookjes en fantasieverhalen en zijn belangstelling voor zowel klankkleuren als voor de onderliggende muzikale mechanismen leverde interessante resultaten op. Keer op keer weet hij de luisteraar te treffen met zijn immense en schilderachtige kleurenpalet. Het lijdt geen twijfel dat Ravel met zijn virtuoze stijl en zijn ongeëvenaarde instrumentale klankweelde een van de beste orkestrators uit de muziekgeschiedenis is.
Tijdens deze middag wordt zijn artistieke leven onder de loep genomen en zal er veel prachtige muziek van zijn hand te beluisteren zijn.
Coen Jansen is docerend en uitvoerend musicus.

 

dinsdag 23 oktober, 14.00-16.00 uur: Filosofie van identiteit – Ingeborg van den Bold was VOLGEBOEKT Idt

Sommige mensen zijn op zoek naar hun identiteit, anderen voelen zich in hun identiteit bedreigd. Jezelf vinden of jezelf kwijtraken, het is snel gezegd. Maar is er eigenlijk wel zoiets als ‘identiteit’? En wat moeten wij dan daaronder verstaan? Is er iets dat hetzelfde blijft in een mens onder alle veranderingen of is er een zelf dat juist steeds verandert? Of zien wij door de vraag naar identiteit over het hoofd dat wij altijd al mens zijn doordat er andere mensen zijn, dat mensen elkaar al voortdurend vormen? In deze filosofische themamiddag zullen wij onderzoeken wat filosofen door de eeuwen heen over identiteit te vertellen hebben.
Ingeborg van den Bold is filosoof en studeerde cum laude af op Zijn en tijd van Heidegger.

 

dinsdag 30 oktober, 14.00-16.00 uur: De Medici in Florence, een leven met kunst – Erik Mulder was VOLGEBOEKT 

dinsdag 06 november, 14.00-16.00 uur: De Medici in Florence, een leven met kunst – Erik Mulder was VOLGEBOEKT

De machtigste, de rijkste, de meest ambitieuze dynastie in het 15e en 16e eeuwse Europa én de belangrijkste opdrachtgever van beeldende kunsten en architectuur in het Italië van die periode. Onder haar patronaat kregen tientallen kunstenaars vrij spel en schiepen kunstwerken die de wereld van nu blijven imponeren. Zonder de Medici zou de wereld verstoken zijn gebleven van Botticelli’s Geboorte van Venus en van Michelangelo’s Laatste Oordeel. En dankzij de Medici kreeg Florence de vermaarde koepel van de dom, ontworpen door de architect Brunelleschi.
Tijdens deze bijeenkomst kunt u zien en horen hoe de Medici een cruciale rol hebben gespeeld in de transitie van op het christendom gebaseerde Middeleeuwse kunst naar Renaissance kunsten, waarin de mens centraal komt te staan.
Erik Mulder is kunsthistoricus en geeft lezingen en cursussen over de Italiaanse renaissance en de Hollandse 17e eeuw.

 

dinsdag 13 november, 14.00-16.00: 100 Jaar einde Eerste Wereldoorlog – Nell van Vught was VOLGEBOEKT 

–  HERHALING van dit thema op dinsdag 11 december – NOG ENKELE PLAATSEN BESCHIKBAAR

11-11-1918 100 jaar geleden: einde Groote Oorlog
Na vier jaar felle strijd werd door Duitsland de wapenstilstand in een treinwagon in het Bois de Compiègne bij Parijs getekend. Hoe was de ‘Oercatastrofe’ ontstaan, hoe werd die beëindigd en wat had de Groote Oorlog eigenlijk opgelost? Kunnen we er nu nog iets van leren?
Nell van Vught is docent geschiedenis.

 

 

dinsdag 20 november, 14.00-16.00 uur: De Prerafaëlieten – Carla Toffolo –  was VOLGEBOEKT

Een groep jonge Engelse kunstenaars, vooral schilders, ten tijde van koningin Victoria, die rebelleerden tegen de invloed van de Royal Academy of Arts die zij te overheersend en behoudend vonden. Zij richtten in 1848 de Pre-Rafaelite Brotherhood op (de Prerafaelitische Broederschap). Ze laten zich inspireren door de Middeleeuwen en middeleeuwse verhalen, de Vlaamse Primitieven en de Italiaanse schilders van voor Rafael. Gedichten van Engelse romantische dichters als bv. Keats en van hun tijdgenoot Tenneyson waren ook inspiratiebronnen. Er is in hun kunst veel symboliek en vaak ook een boodschap te vinden. Hun techniek was verfijnd en ze schilderden zeer realistisch en nauwkeurig naar de natuur. Hun kleurgebruik is fel en hard vergeleken bij de werken van de academische schilders. De zeer invloedrijke kunstcriticus John Ruskin nam het op voor hen en de vernieuwing. Tussen 1851 en 1857 viel de broederschap langzaam uiteen. Maar de nieuwe ‘schilderschool’ die was ontstaan wordt Prerafaëlitisch genoemd en bleef tot aan het begin van de twintigste eeuw herkenbaar bestaan. Er is in Europa geen vergelijkbare stroming.
Carla Toffolo heeft jarenlang teken- en geschiedenislessen in het middelbaar onderwijs gegeven, kunst is haar passie.

 

 

dinsdag 27 november, 14.00-16.00 uur: Het Sinterklaasbombardement van 1942. Eindhoven werd in het hart getroffen – Peter Trommar
dinsdag 04 december, 14.00-16.00 uur: HERHALING van dit thema. BEIDE MIDDAGEN VOLGEBOEKT!

Sint

Op 6 december 2018 is het exact 76 jaar geleden dat de Philips fabrieken aan de Emmasingel, Willemstraat en Strijp S doelwit waren van de operatie ‘Oyster’. Volkomen onverwacht, zelfs het luchtalarm was niet afgegaan, bombardeerden een kleine honderd geallieerde bommenwerpers ‘de grootste radiofabriek van Europa’ die volgens het Engelse commentaar ‘communicatieapparatuur voor de Duitsers zou produceren’. Het waren echter niet alleen de fabrieken die geraakt werden.
Tussen half één en één uur veranderde op die zondagmiddag een deel van het centrum van Eindhoven in een inferno. Van de Demer, de Emmasingel, de Fellenoord en de Harmoniestraat stond praktisch geen huis meer overeind. In praktisch alle straten in de directe omgeving van de Philips fabrieken werden woningen verwoest en vielen slachtoffers. In het Binnenziekenhuis tussen de Jan van Lieshoutstraat en de Vestdijk werd een complete vrouwenafdeling in één klap verwoest met alle verschrikkelijke gevolgen van dien. Het bombardement kostte 135 Eindhovense burgers het leven. Een veelvoud werd gewond. Aan weerszijden van de spoorlijn – van de Vrijstraat tot aan de Kruisstraat – was een enorm litteken ontstaan in de bebouwing. In de voordracht wordt uitvoerig ingegaan op de spagaat waarin de Philipsfabrieken zich bevonden. Op 13 mei 1940, één dag na de bezetting van Eindhoven, was de leiding van het bedrijf reeds in handen gekomen van de Duitsers. Een belangrijke vraag die dan ontstaat is; hoe kon Philips zijn duizenden mensen aan het werk houden zonder een zweem van collaboratie over zich heen te krijgen? Daarnaast komt de moeizame wederopbouw  van het getroffen gebied na 1944 uitvoerig aan de orde waarbij het vraagstuk van de Woenselse overweg een centrale plaats inneemt. Een groot aantal foto’s kaarten en een film van het RAF Bomber command over de operatie Oyster completeren het geheel.
Peter Trommar is amateurhistoricus en stadsgeograaf.

dinsdag 11 december om 14.00 uur HERHALING bijeenkomst 100 Jaar einde Eerste Wereldoorlog voor informatie zie 13 november – NOG ENKELE PLAATSEN BESCHIKBAAR!

-o-o-o-

THEMABIJEENKOMSTEN eerste helft van 2019

De volgende thema’s staan al ingepland:

dinsdag 12 februari, 14.00-16.00 uur: Aesthetic movement, Estheticisme  –  Carla Toffolo

Een groep jonge Engelse schilders richtte in 1848, als tegenhanger van de academische kunst, de Prerafaëlitische Broederschap op. Zij wilden terugkeren naar de eenvoud zoals die bestond bij kunstenaars vóór Rafaël. Toen deze broederschap tussen 1851 en 1857 langzaam uiteenviel, vormden zich twee groepen nieuwe Prerafaëlieten. Waren de vroege prerafaëlitische schilderijen nog vol van symboliek en moraal, de nieuwe groepen ging het vooral om schoonheid en esthetiek. Het principe ‘L’ Art pour l’ Art’ deed zijn intrede. Deze beweging wordt ook wel Aesthetic Movement genoemd. Esthetische waarden waren belangrijker dan morele en sociale thema’s. Ze ontleenden hun onderwerpen aan mythologische verhalen, middeleeuwse verhalen en gedichten van Shakespeare, Dante en Boccaccio en latere dichters als Keats en Tenneyson. De eerste groep bestond onder meer uit een van de oprichters van de Prerafaëlitische Broederschap in 1848: Dante Gabriel Rossetti, met Edward Burne-Jones en Arthur Hughes. Later, na 1880, kwamen daar John Collier en John William Waterhouse bij.
“A thing of beauty is a joy forever, its loveliness increases; it will never pass into nothingness” fragment uit het gedicht ‘a Poetic Romance’ uit Endymion van Keats.
Tot de tweede groep behoorden: George Frederic Watts, Frederic Leighton en Albert Moore. Vanaf 1870 kwam hieruit de ‘School of Olympus’ voort met Frederic Leighton en Lawrence Alma Tadema. Tijdens deze bijeenkomst kunt u diverse werken van deze kunstenaars bewonderen.
Carla Toffolo heeft jarenlang teken- en kunstgeschiedenislessen in het middelbaar onderwijs gegeven, kunst is haar passie.

dinsdag 19 februari, 14.00 uur: Een drone, het nieuwe vervoermiddel? – Thorstin Crijns

Overvolle wegen, lange files en problemen om op tijd op je werk te zijn. De wegen-verkeersdienst meldt dagelijks nieuwe records. Uitbreiding van het wegennet schijnt op termijn weinig hoop te bieden. Deskundigen komen met oplossingen als ‘rekeningrijden’ of het drastisch veranderen van de verhouding tussen kosten van openbaar vervoer en de kosten van autovervoer. Op korte termijn zullen deze methoden misschien wel helpen, maar de vraag blijft of dit voldoende is voor de komende decennia. Door efficiënter gebruik van de ruimte zouden deze verkeersproblemen opgelost kunnen worden. Transport door de lucht zou een mogelijk oplossing zijn, dat vereist echter het ontwikkelen van plannen over nieuwe vervoermiddelen, verandering in de infrastructuur en een nieuw wettelijk kader. Tijdens deze middag zullen we nagaan in hoeverre een drone te gebruiken is voor het vervoer van personen. Welke voordelen en nadelen voorzien we? Verder zal Thorstin Crijns ingaan op de vereisten die nodig zijn bij het construeren van een drone. Denk hierbij aan een autonoom, zuinig maar vooral ook betrouwbaar transport¬middel.
Thorstin Crijns heeft een master afgerond aan de Technische Universiteit Eindhoven in Computer Science and Engineering. Hij doet onderzoek naar het transportmiddel van de toekomst.

dinsdag 26 februari, 14.00 uur: Het jaar van Rembrandt – Erik Mulder

In 2019 herdenkt Nederland de 350e sterfdag van onze grootste kunstenaar. De Nederlandse museumwereld pakt dan groots uit. In vijf musea wordt een weergaloos beeld van Rembrandt getoond. Hoe zag hij zijn eigen omgeving, wat fascineerde hem, hoe bracht hij deze fascinaties aan ons over? Uit zijn vaak intieme tekeningen, zijn openhartige zelfportretten, zijn realistische schilderijen van het leven van toen, komt het beeld naar voren van een kunstenaar die de diepste en tragische emoties van een mens wilde doorgronden. Hijzelf ondervond aan den lijve die tragiek, hij verloor vrijwel al zijn geliefden op jonge leeftijd en raakte failliet. Tijdens deze bijeenkomst toont Erik Mulder die Rembrandt. Ook de onweerstaanbare inspiratie die hij opwekte bij collega kunstenaars in steden als Leiden, Amsterdam, Delft en Dordrecht laat hij zien. Wellicht dat deze bijeenkomst u inspireert om de tentoonstellingen over Rembrandt met eigen ogen te gaan zien.
Erik Mulder is kunsthistoricus met als vakgebieden Italiaanse renaissance en De Gouden Eeuw.

dinsdag 12 maart, 14.00-16.00 uur: Stads- en wijkontwikkeling van Eindhoven – Remon Aarts

Informatie volgt spoedig

dinsdag 19 maart, 14.00-16.00 uur: Filosofie van mens en dier – Ingeborg van den Bold


‘Dieren zijn precies als mensen’, wie meneer de Uil uit De Fabeltjeskrant nog kent, hoort er misschien direct achteraan ‘met dezelfde mensen-wensen’. In deze themamiddag gaan wij filosoferen over de verhouding tussen mens en dier en zullen wij kijken wat filosofen hierover te zeggen hebben. Sommige filosofen beschrijven de mens door te benoemen wat hem anders maakt dan het dier. Zo noemt Nietzsche de mens ‘het nog niet vastgestelde dier’, een dier zonder vastgesteld levenspad. Andere filosofen laten juist zien hoe mens en dier op elkaar lijken, dat dieren ook empathisch kunnen zijn en jaloers. Kant zegt dat je het hart van een mens kent door te zien hoe hij met dieren omgaat. Misschien wel juist in onze tijd dringt de vraag zich aan ons op hoe wij ons verhouden tot dieren.
Ingeborg van den Bold is filosoof en promovendus aan de Universiteit van Tilburg.

 

dinsdag 26 maart, 14.00-16.00 uur: Olivier Messiaen (1908-1992) mysticus of theologisch toonkunstenaar? – Coen Jansen

Wereldvermaard Frans componist, enorm populaire organist, pedagoog, was een van de meest invloedrijke en ongewone vertegenwoordigers van de Franse muziek in de 20e eeuw. Hij was over de hele wereld een veel gevraagd gastdocent. Zijn grootste inspiratiebron was de schoonheid van Gods schepping en dan met name het gezang van vogels. Hij trok regelmatig de natuur in om vogelzang te noteren, die hij vervolgens in veel van zijn werken heeft verwerkt en veel van zijn onconventionele muziek is geïnspireerd door de rooms-katholieke theologie, die hij op een quasi-mystieke manier interpreteerde. Doordat hij het Gregoriaans, de muziek van de Javaanse gamelan, de vogelzang en de Indiase ragas op een zeer succesvolle manier met elkaar wist te vermengen, heeft hij een geheel eigen, uiterst boeiende klankwereld gecreëerd. Zijn adembenemende Quatour pour le fin du Temps, dat hij in de tweede wereldoorlog tijdens zijn gevangenschap in een concentratiekamp onder erbarmelijke omstandigheden componeerde, is een van de absolute hoogtepunten van de 20e eeuwse muziek.
Tijdens deze bijeenkomst zal het zeer bewogen leven van Messiaen besproken worden en zal veel indrukwekkende en indringende muziek van zijn hand te beluisteren zijn.
Coen Jansen, is docerend en uitvoerend musicus.

 

Hieronder een indruk van de veelzijdigheid van eerder gepresenteerde thema’s:

– oude en nieuwe kunst (van Leonardo da Vinci tot honderd jaar de Stijl);

– filosofie (duurzaamheid, geluk, democratie, tijd en toekomst);

– muziek (van klassieke componisten tot Franstalige muziek);

– literatuur, poëzie en theater (Japanse theatervormen);

– geschiedenis (van VOC via Russische revolutie tot Wereldoorlog I);

– geschiedenis van Eindhoven (industrie, spoorweg, kanaal, kerkenbouw);

– maatschappij (testamenten, wijkverpleging, inbraakpreventie, Europa);

– digitale wereld (veilig internetten, social media, DigiD).