filosofie en levensvisie

een breed aanbod met veel interessante onderwerpen

Alle bijeenkomsten duren anderhalf uur en vinden wekelijks plaats in het gebouw
Paul Krugerlaan 55 te Eindhoven.

FILOSOFIE
Filosofie begint met verwondering, vragen stellen, nadenken over wat al is gedacht en over het denken zelf. Er kan gekeken worden naar de geschiedenis van of de verschillende stromingen in de filosofie, naar bepaalde filosofen of naar maatschappelijke aspecten.

LEVENSBESCHOUWING

Levensbeschouwing verwoordt het perspectief waarin de mens zijn leven ziet. Geen mens is zonder levensbeschouwing. Het maakt de mens tot mens.

Harrie Geboers bespreekt vanuit filosofie en antropologie actuele boeken over cultuur en samenleving zoals ‘Identiteit in verwarring’;  ‘Waagstuk Europa’; ‘Denkers voor de 21e eeuw’; ‘De tien geboden, van toen naar nu’, ‘Homo Deus’ en ‘Stadsleven’. Onlangs is hij gestart met twee nieuwe cursussen ‘Het goede leven en de vrije markt’ en ‘Zin en werkelijkheid’.

Docent filosofie Kees Karman heeft in het verleden ‘De geschiedenis van het denken’ en ‘Medische ethiek’ aangeboden. In het komende seizoen staat zijn cursus ‘De betekenis van mijns-zijn’ op het programma.

Docent filosofie en godsdienstwetenschappen Ari van der Zon heeft ons de afgelopen jaren ingewijd in boeiende onderwerpen zoals de cursussen: ‘Over God gesproken’, ‘Wereldgodsdiensten’, Het christendom’, ‘De islam’, ‘Het humanisme’ en ‘Vrouwelijke denkers’. Dit jaar heeft hij daaraan de eigentijdse drieluiken toegevoegd: ‘Zoektocht van de moderne mens’ en ‘bezit, status en identiteit’.

Inschrijven:
inschrijvenkleinInschrijven kan digitaal via het Inschrijfformulier cursussen. Eén formulier per persoon en één cursus per formulier invullen, dit om vergissingen te voorkomen.

 

Filosofie, levensbeschouwing en religie
Het goede leven en de vrije markt info do 11.15-12.45u start 23 januari 10 lessen €72,-
Zin en werkelijkheid vr 09.30-11.00u start 24 januari 10 lessen €72,-
De betekenis van het mens-zijn info do 14.45-16.15u start 16 januari 12 lessen €85,-
Leven een kunst, een kunde info wo 14.45-16.15u start 12 februari 04 lessen €33,-
Het christendom info wo 14.45-16.15u op verzoek 06 lessen €46,-
Drieluik over bezit, status en identiteit info wo 14.45-16.15u start 15 januari 2020 03 lessen €24,-

Aanmelden voor een cursus Levensbeschouwing of filosofie:
aanhef:
achternaam:
voorletters:
roepnaam:
straat:
huisnummer:
postcode:
woonplaats:
telefoon:
e-mail:
indien bekend cursistnummer
kies cursus:
startdatum:
eventuele opmerking:
( zie privacyverklaring )
klik om het formulier te verzenden:

Het goede leven en de vrije markt
Deze cursus gaat over de wijze waarop beide thema’s al of niet met elkaar samenhangen aan de hand van het gelijknamige boek van Ad Verbrugge, Govert Buijs en Jelle van Baardwijk, die hiermee de Socratesbeker 2019 hebben gewonnen.
Centrale vragen zijn: wat is het goede leven en brengt de vrije markt ons daar dichter naar toe of juist niet. Wat gebeurt er met een samenleving als maatschappelijke sectoren in termen van de markt worden uitgelegd. Door de eeuwen heen zijn verschillende visies op het goede leven geformuleerd, maar volgens de auteurs staan daarin vijf dimensies centraal, namelijk de relaties met medemensen, de instituties waarmee we te maken hebben, ons lichaam, de natuur en de zin van het leven. De auteurs laten in het eerste deel zien hoe de menselijke vrijheid centraal kwam te staan in visies op het goede leven en ook nu ten grondslag ligt aan de vrijemarkteconomie. In het tweede deel laten ze zien hoe de moderniteit en de vrije markt van invloed zijn geweest op de vijf dimensies van het goede leven.
In gesprek met filosofen, van Aristoteles tot Heidegger, van Kant tot Arendt, van Bentham tot Latour, ontwikkelen de auteurs een filosofisch kader om de huidige dynamiek van economie, technologie en cultuur te begrijpen. Naast klassieke worden hedendaagse begrippen ingebracht die voor senioren extra interessant zijn omdat zij deze denkontwikkelingen de laatste decennia aan den lijve meemaakten.
Harrie Geboers behandelt de thematiek van het boek waarbij de inbreng van iedere cursist een belangrijke rol speelt.

Geschiedenis van het denken
Centraal in deze cursus staat de eeuwige spanning tussen enerzijds het deel uitmaken van het bestaan en anderzijds het van een afstand aanschouwen van het bestaan. De eerste bestaanswijze associeert de auteur met de rechterhelft van onze hersenen, die ons in staat stelt te fantaseren en kunst voort te brengen, de tweede  met de rationele linker hersenhelft, waaruit ons wetenschappelijk denken voortkomt. De auteur beschrijft hoe er door de tijd heen een steeds grotere kloof is ontstaan tussen beide aspecten van ons denken. Toch kunnen beide niet zonder elkaar.
Medische ethiek
Mag alles wat technisch en medisch mogelijk is? Deze vraag borrelt regelmatig op in de media. Zijn er ethische grenzen aan technologische ontwikkelingen in de gezondheidszorg? En waar liggen die grenzen dan? Wat is medisch verantwoord handelen? U maakt kennis met de voornaamste hedendaagse ethische discussies. Het gaat om concrete problemen die zich in de praktische zorg voordoen. Ethiek heeft ook te maken met fundamentele vragen rondom het menselijk bestaan. Voor veel morele problemen is geen eenduidige en eenvoudige oplossing te vinden. Deze problemen dwingen tot nadenken over filosofische en levensbeschouwelijke kwesties. Daardoor kunnen perspectieven en standpunten helder worden.
De betekenis van mens-zijn
Wat zijn de mogelijkheden van de mens als gevolg van zijn bijzondere eigenschappen? Wijsgerige antropologie houdt zich bezig met dit soort vragen. In deze cursus leert u de belangrijkste thema’s van dit vak kennen. Wat is bijvoorbeeld de plaats van de mens in de kosmos? Welke betekenis moeten wij hechten aan de evolutietheorie? Verschillen wij van de dieren? En wat betekent het dat wij een lichaam hebben? Zijn we dan in essentie natuur of is dat te gemakkelijk geredeneerd? Wat betekent het dat wij emoties kunnen ondergaan? Hebben dieren ook taal of is taalgebruik wezenlijk voor de mens? Kunnen wij onze identiteit verliezen? Al deze vragen die de aard van de mens betreffen komen in deze cursus aan bod via de grote denkers uit de wijsgerige antropologie zoals Max Scheler, Helmuth Plessner, Maurice Merleau-Ponty en Hannah Arendt, maar ook via de minder grote denker Juffermans, huisarts en filosoof. Vanwege hun filosofische relevantie wordt bovendien ingegaan op denkers als Sigmund Freud en Charles Darwin: hun theorieën hebben het denken over de mens immers grondig veranderd.
Leven een kunst, een kunde
Meditatie-, yoga- en mindfulnesscentra schieten als paddenstoelen uit de grond. Leven blijkt een hele kunst te zijn. Zeker in een tijd waarin vrijheid en zelfbeschikking de leidende waarden zijn waar onze westerse publieke moraal zich in toenemende mate op gericht heeft. Leven kent geen generale repetitie. Men leeft slechts één maal en je mag het niet over doen. Uit de enorme belangstelling voor ‘zelfhulpboeken’ en coaching programma’s blijkt dat we tot regisseur van ons eigen leven zijn geworden. Geluk heb je als het ware in je eigen hand. Ook binnen de filosofie is de levenskunst opnieuw ontdekt. We gaan te rade bij filosofische stromingen en vertegenwoordigers daarvan van klassieke oudheid tot onze tijd. Want behalve theoretisch, wil ze vooral ook praktisch zijn door antwoorden te formuleren op levensvragen die mensen hebben. Van klassieke oudheid tot onze moderne tijd wil filosofie als levenskunst de mens uitnodigen zich te bezinnen op en kritisch te kijken naar de eigen levenshouding. ‘Worstelen’ met het leven is immers van alle tijden.
Christendom
De westerse samenleving is niet denkbaar zonder het christendom. Wat zijn dan die christelijke waarden waarover zo gemakkelijk gesproken wordt. Wie het christendom wil bevatten, kan niet om de persoon van Jezus van Nazareth heen. Wie was hij en waarom wordt hij Christus genoemd? Welke beweging, die wij kerk noemen, is met hem op gang gekomen en welke ontwikkeling heeft die doorgemaakt? We proberen het christendom in zijn oorsprong en historische ontwikkeling te verstaan.
Vrouwelijke denkers
De vraag, “Zijn er onder de moderne filosofen en theologen ook vrouwen?”, noopt ons tot een nader onderzoek. Op het eerste gezicht lijkt de wereld van filosofie en theologie een mannenbolwerk te zijn. Met uitzondering misschien van de moderne tijd. Maar zelfs in het ‘Kritisch Denkers lexicon’ dat verscheen van 1988 tot 2009 zijn van de ± 300  moderne denkers die erin behandeld worden er slechts 18 vrouw. Vrouwen hebben zich echter door de eeuwen heen buiten de traditionele onderwijsinstituten om geschoold.
Tijdens zes bijeenkomsten zullen we met meerdere van hen kennis maken. We laten ons daarbij aan de hand nemen door ‘Vrouwelijke filosofen, een historisch overzicht’ (onder redactie van Carolien Ceton). Religie, politiek, verhouding man-vrouw zijn daarbij belangrijke thema’s.
Drieluik: zoektocht van de moderne mens
Sinds de ‘dood’ van God zijn we als mens op onszelf en op elkaar aangewezen. Het leven ligt in onze eigen hand. Maar hoe vrij zijn wij? En hoe kunnen we op zoek gaan naar geluk en liefde. Vrijheid en mogelijkheden steeds meer. En toch. . . de postmoderne mens ervaart een gemis: een antwoord op de vraag ‘Wat bezielt ons?’.
In de eerste bijeenkomst gaan we te rade bij Friedrich Nietzsche en Jean-Paul Sartre rondom het thema ‘God is dood en de mens is op zichzelf aangewezen’. Tijdens de tweede bijeenkomst nemen Bertrand Russell en Erich Fromm ons aan de hand mee met ‘De zoektocht naar geluk en liefde’. Ter afsluiting van dit drieluik gaan we ‘Op zoek naar nieuwe spiritualiteit’ via de film ‘Down to Earth’ met aansluitende discussie.
Drieluik over bezit, status en identiteit: wij hebben, wij zijn
We zijn rijker dan ooit, we leven langer en we bezitten meer. Waarom zijn we niet gelukkiger? En waarom liggen we wakker van status. De populaire filosoof Alain de Botton schreef hierover een boek met als titel ‘statusangst’. De Botton ziet hoe de moderne mens gedeprimeerd kan raken door het verschil tussen zijn verwachtingen en de realiteit. Bovendien maakt hij ook documentaires. Naar aanleiding van zijn boek ontwikkelde hij een driedelige serie. Hierin onderzoekt hij waarom wat we doen, waar we wonen en wat we bezitten steeds meer onze status en ons geluk zijn gaan bepalen. Vervolgens presenteert hij bijzondere manieren om deze trend te doorbreken, de oorzaken en de gevolgen van statusangst en wat we eraan kunnen doen?