filosofie en levensvisie

een breed aanbod met veel interessante onderwerpen

Alle bijeenkomsten vinden plaats in het gebouw
Paul Krugerlaan 55 te Eindhoven.

FILOSOFIE
Filosofie begint met verwondering, vragen stellen, nadenken over wat al is gedacht en over het denken zelf. Er kan gekeken worden naar de geschiedenis van of de verschillende stromingen in de filosofie, naar bepaalde filosofen of naar maatschappelijke aspecten.

LEVENSBESCHOUWING
Levensbeschouwing verwoordt het perspectief waarin de mens zijn leven ziet. Geen mens is zonder levensbeschouwing. Het maakt de mens tot mens.

Naast de andere docenten biedt docent filosofie Kees Karman een drietal cursussen aan van elk twaalf lessen en wel: Medische ethiek,  De betekenis van mens-zijn en De geschiedenis van het denken. Voor de cursus Medische ethiek zijn dit seizoen de meeste gegadigden, die gaat dan ook op 20 september van start. De beide andere cursussen schuiven door naar een volgend seizoen.
De lessen zijn wekelijks en duren anderhalf uur.

Inschrijven:
inschrijvenkleinInschrijven kan digitaal via het Inschrijfformulier cursussen. Eén formulier per persoon en één cursus per formulier invullen, dit om vergissingen te voorkomen.

Filosofie, levensbeschouwing en religie
Sociale filosofie info vr 09.30-11.00 u start 18 januari 2019 10 lessen €72,-
Homo Deus – een kleine geschiedenis info do 11.15-12.45 u gestart 27 september 10 lessen €72,-
Geschiedenis van het denken info do 14.45-16.15 u najaar 2019 12 lessen €85,-
Medische ethiek info do 14.45-16.15 u gestart 20 september 12 lessen €85,-
De betekenis van het mens-zijn info do 14.45-16.15 u start 17 januari 2019 12 lessen €85,-
Vrouwelijke denkers info wo 14.45-16.15 u gestart 19 september 06 lessen €46,-
De zoektocht van de moderne ‘van god verlaten mens’ info wo 14.45-16.15 u start 23 januari 2019 03 lessen €24,-
Wij hebben, wij zijn, een drieluik over bezit, status en identiteit info wo 14.45-16.15 u start 13 februari 2019 03 lessen €24,-
Filosofie van identiteit zie rubriek thema’s

Aanmelden voor een cursus Levensbeschouwing of filosofie:
aanhef:
achternaam:
voorletters:
roepnaam:
straat:
huisnummer:
postcode:
woonplaats:
telefoon:
e-mail:
indien bekend cursistnummer
kies cursus:
startdatum:
eventuele opmerking:
( zie privacyverklaring )
klik om het formulier te verzenden:


In het komende seizoen gaan we ons in de cursus Sociale filosofie bezighouden met het streven van de mens naar beheersing van de natuur. De menselijke rede wordt gereduceerd tot een instrumentele rationaliteit. Dit kan leiden tot onderdrukking en/of gelijkschakeling. Hierdoor zou een maatschappij (kunnen) ontstaan waarin ontwikkeling gelijk komt te staan met instrumentele vooruitgang. Anders geformuleerd: door de techniek ontstaat er maatschappelijke en menselijke vooruitgang. Het bovenstaande wordt besproken aan de hand van publicaties van onder andere Hegel, Feuerbach, Marx, Habermas, Adorno. 
Homo Deus – een kleine geschiedenis
De toekomst is aan biotechnologie en kunstmatige intelligentie. In communiceren en ondernemen, in gezondheid en leven komt de nadruk te liggen op dataverwerking vanuit geautomatiseerde algoritmen. ‘Dataïsme’ wordt bepalend voor de waarde van alles wat zich voordoet. Vanuit die denkwereld herschrijft Yuval Noah Harari de menselijke geschiedenis. Dat is even slikken, maar zijn rechte lijn is te volgen en die mondt uit in de dataïsme-visie.In deel I van zijn boek gaat het over de evolutie van de relatie tussen mens en natuur. Zal dit het denkmodel zijn voor de toekomstige relatie tussen supermensen en mensen? In deel II komt aan de orde hoe Homo sapiens humanistisch is geworden. Mensen werden bron van zingeving en gezag, zowel in de privésfeeer alsook in de publieke sfeer. Hoe verandert dat? In deel III staan de huidige situatie en onze zoektocht naar geluk en goddelijkheid centraal. Verdwijnt het mensheidsgeloof? Komen er rampen? Bevatten smartphones, datingpraktijken en arbeidsmarkt aanwijzingen over onze toekomst? Tijdens de bespreking van dit boek (ISBN 978 94 004 07237) stelt Harrie Geboers steeds twee vragen: hoe is ons huidig moreel gevoelen ontstaan; hoe verandert ons werkelijkheidsbesef onder het dataïsme-regime? Beide kwesties samen zullen onze motivaties kleuren.

Geschiedenis van het denken
Centraal in deze cursus staat de eeuwige spanning tussen enerzijds het deel uitmaken van het bestaan en anderzijds het van een afstand aanschouwen van het bestaan. De eerste bestaanswijze associeert de auteur met de rechterhelft van onze hersenen, die ons in staat stelt te fantaseren en kunst voort te brengen, de tweede  met de rationele linker hersenhelft, waaruit ons wetenschappelijk denken voortkomt. De auteur beschrijft hoe er door de tijd heen een steeds grotere kloof is ontstaan tussen beide aspecten van ons denken. Toch kunnen beide niet zonder elkaar.
Medische ethiek
Mag alles wat technisch en medisch mogelijk is? Deze vraag borrelt regelmatig op in de media. Zijn er ethische grenzen aan technologische ontwikkelingen in de gezondheidszorg? En waar liggen die grenzen dan? Wat is medisch verantwoord handelen? U maakt kennis met de voornaamste hedendaagse ethische discussies. Het gaat om concrete problemen die zich in de praktische zorg voordoen. Ethiek heeft ook te maken met fundamentele vragen rondom het menselijk bestaan. Voor veel morele problemen is geen eenduidige en eenvoudige oplossing te vinden. Deze problemen dwingen tot nadenken over filosofische en levensbeschouwelijke kwesties. Daardoor kunnen perspectieven en standpunten helder worden.
De betekenis van mens-zijn
Wat zijn de mogelijkheden van de mens als gevolg van zijn bijzondere eigenschappen? Wijsgerige antropologie houdt zich bezig met dit soort vragen. In deze cursus leert u de belangrijkste thema’s van dit vak kennen. Wat is bijvoorbeeld de plaats van de mens in de kosmos? Welke betekenis moeten wij hechten aan de evolutietheorie? Verschillen wij van de dieren? En wat betekent het dat wij een lichaam hebben? Zijn we dan in essentie natuur of is dat te gemakkelijk geredeneerd? Wat betekent het dat wij emoties kunnen ondergaan? Hebben dieren ook taal of is taalgebruik wezenlijk voor de mens? Kunnen wij onze identiteit verliezen? Al deze vragen die de aard van de mens betreffen komen in deze cursus aan bod via de grote denkers uit de wijsgerige antropologie zoals Max Scheler, Helmuth Plessner, Maurice Merleau-Ponty en Hannah Arendt, maar ook via de minder grote denker Juffermans, huisarts en filosoof. Vanwege hun filosofische relevantie wordt bovendien ingegaan op denkers als Sigmund Freud en Charles Darwin: hun theorieën hebben het denken over de mens immers grondig veranderd.
Vrouwelijke denkers
De vraag, “Zijn er onder de moderne filosofen en theologen ook vrouwen?”, noopt ons tot een nader onderzoek. Op het eerste gezicht lijkt de wereld van filosofie en theologie een mannenbolwerk te zijn. Met uitzondering misschien van de moderne tijd. Maar zelfs in het ‘Kritisch Denkers lexicon’ dat verscheen van 1988 tot 2009 zijn van de ± 300  moderne denkers die erin behandeld worden er slechts 18 vrouw. Vrouwen hebben zich echter door de eeuwen heen buiten de traditionele onderwijsinstituten om geschoold.
Tijdens zes bijeenkomsten zullen we met meerdere van hen kennis maken. We laten ons daarbij aan de hand nemen door ‘Vrouwelijke filosofen, een historisch overzicht’ (onder redactie van Carolien Ceton). Religie, politiek, verhouding man-vrouw zijn daarbij belangrijke thema’s.
Docent filosofie en godsdienstwetenschappen Ari van der Zon heeft ons de afgelopen jaren ingewijd in boeiende onderwerpen zoals de cursussen:
– Over God gesproken waarin hij samen met de cursisten naar mogelijkheden en onmogelijkheden van het geloof in God heeft gezocht. Daarbij zijn de godsdienstfilosofie en godsdienstpsychologie van onder andere Marx, Nietzsche, Freud, Jung, Sartre, Fortmann, Küng aan de orde geweest.
– Wereldgodsdiensten, tijdens deze cursus zijn de vijf grote wereldgodsdiensten: hindoeïsme; boeddhisme; jodendom; christendom; islam achtereenvolgens besproken.
– Het christendom, Ari heeft ons oorsprong en historische ontwikkeling van deze godsdienst leren verstaan.
– De islam, in deze cursus is gekeken naar de profeet Mohammed in zijn historische context, zijn leven en zijn overtuiging; de koran; feesten, riten en gebruiken.
– Humanisme, aan de hand van belangrijke figuren en thema’s is deze levensbeschouwing nader verkend.
– Vrouwelijke denkers waarin vrouwelijke filosofen en theologen de revue zijn gepasseerd. Religie, politiek, verhouding man-vrouw waren daarbij belangrijke thema’s.

Met deze schat aan ervaring biedt hij nu twee eigentijdse cursussen aan:

De zoektocht van de moderne ‘van god verlaten mens’, een drieluik
Sinds de ‘dood’ van God zijn we als mens op onszelf en op elkaar aangewezen. Het leven ligt in onze eigen hand. Maar hoe vrij zijn wij? En hoe kunnen we op zoek gaan naar geluk en liefde. Vrijheid en mogelijkheden steeds meer. En toch. . . de postmoderne mens ervaart een gemis: een antwoord op de vraag ‘Wat bezielt ons?’.
In de eerste bijeenkomst gaan we te rade bij Friedrich Nietzsche en Jean-Paul Sartre rondom het thema ‘God is dood en de mens is op zichzelf aangewezen’. Tijdens de tweede bijeenkomst nemen Bertrand Russell en Erich Fromm ons aan de hand mee met ‘De zoektocht naar geluk en liefde’. Ter afsluiting van dit drieluik gaan we ‘Op zoek naar nieuwe spiritualiteit’ via de film ‘Down to Earth’ met aansluitende discussie.
woensdagen 23 en 30 januari en 6 februari 2019 van 14.45-16.15 uur.

 

Wij hebben, wij zijn, een drieluik over bezit, status en identiteit
We zijn rijker dan ooit, we leven langer en we bezitten meer. Waarom zijn we niet gelukkiger? En waarom liggen we wakker van status. De populaire filosoof Alain de Botton schreef hierover een boek met als titel ‘statusangst’. De Botton ziet hoe de moderne mens gedeprimeerd kan raken door het verschil tussen zijn verwachtingen en de realiteit. Bovendien maakt hij ook documentaires. Naar aanleiding van zijn boek ontwikkelde hij een driedelige serie. Hierin onderzoekt hij waarom wat we doen, waar we wonen en wat we bezitten steeds meer onze status en ons geluk zijn gaan bepalen. Vervolgens presenteert hij bijzondere manieren om deze trend te doorbreken, de oorzaken en de gevolgen van statusangst en wat we eraan kunnen doen?
Tijdens de bijeenkomsten bekijken we eerst de serie en daarna bediscussiëren we deze met elkaar.
woensdagen 13, 20 en 27 februari 2019 van 14.45-16.15 uur.